Stokoud worden in Villagrande met Gathulis

Onlangs zond de VRT een documentaire uit over Villagrande. Of beter: Villagrande  Strisaili, een gemeente met een kleine 4000 inwoners in de Italiaanse provincie Ogliastra op het eiland Sardinie.

Het dorp telt opvallend veel  zeer oude mensen waarvan er velen ouder zijn dan 100 jaar. Hoe dat komt? Wat heeft Villagrande dat zo heilzaam en vitaal houdt? Het geheime levenselixer heet ‘Gathulis’ of Gattulis; een  traditioneel gerecht. Het meest lijkt het op gebakken donuts met als belangrijkste ingrediënt: aardappelen, griesmeel en een speciale Sardijnse kaas Fiscidu of Frue (gepekelde geitenkaas).

 

 

Posted in Faits divers, Italië | Leave a comment

Anna Magnani ‘Pronto!’

Misschien wel de grootste actrice van Italie aller tijden, Anna Magnani (1908-1973) is zwart-wit. Dat wil zeggen: we zien vele pagina’s zwart-wit foto’s van haar op internet omdat haar bekendste films van na de Tweede wereldoorlog ook in zwart-wit zijn. ‘Gone with the Wind’ en ‘Robin Hood’ uit de jaren dertig waren trouwens al wel in kleur.

Het was niet alleen uit pure armoede dat de Italiaanse regisseurs van vlak na de oorlog hun films in zwart wit maakten; men vond zwart-wit beter, artistieker en zuiverder; tot ver in de jaren zestig. De nadruk ligt immers op helderheid, op licht en dus niet op kleur. Lange tijd goldt: de betere,  artistieke film was in zwart wit en het grote publiek keek naar kleur. Amerikanen gebruiken vaak twee verschillende woorden: bij een movie eet je popcorn en bij een film is het muisstil.Waarschijnlijk zullen velen Anna Magnani niet meer kennen en zal Sophia Loren nu op de eerste plaats staan als bekendste maar de liefhebbers zullen Magnani niet licht vergeten want zij speelde hoofdrollen in vele film met grote regisseurs die geschiedenis maakten. Magnani werd in haar tijd vergeleken met een legendarische toneelspeelster die werkelijk vergeten lijkt te zijn: Eleonora Duse (1858-1924). En wat wil het toeval? Deze legendarische Eleonora vormde een paar met Gabriel d’Annunzo; dezelfde dandy die het hield met Luisa de Marchesa Casati Stampa di Soncino (1881-1957) waar ik eerder een blog over schreef. De filmposter voor ‘Amore’ lijkt van een kasteelromannetje maar bekijk eens de nog altijd actuele telefoon-scene in ‘La Voce Umana’ die toen dezelfde reacties losmaakte als nu de nieuwe communicatie. Aan de vele belminuten die Anna spendeert aan haar relatie valt niet te merken dat Italie toen een straatarm land was in wederopbouw. De telefoon deed zijn intrede bij de gewone man.

Anna Magnani

Roberto Rosselini (regie), Anna Magnani (speelt de hoofdrol in beide delen van ‘Amore’), Enrico Fellini (bekend als regisseur maar hier in ‘Il Miracolo’ als acteur met geblondeerd haar) en multitalent Jean Cocteau  (schrijver van het toneelstuk dat ten grondslag ligt aan ‘La Voce Umana’).

 

 

 

Posted in Film, Italië | Leave a comment

Il faut cultiver notre jardin

Soms hoef je een film niet te gaan zien, om hem toch ‘gezien’ te hebben. Helaas zal je nooit te weten komen of het beeld dat je dan die film hebt ook overeenstemt met de film zelf, want je hebt de film immers niet gezien, maar ik vermoed dat ‘Dialogue avec mon jardinier’ zo’n film is. Het verhaal gaat over een succesvolle schilder uit Parijs die naar het huis van zijn pas overleden ouders op het platteland trekt om tot zichzelf te komen en de drukke stad te ontvluchten. Zijn vrouw wil van hem scheiden en hij wil zich bezinnen op hoe hij daar mee om moet gaan.
Hij gaat de moestuin van zijn ouders in alle glorie herstellen en doet daarvoor een oproep bij de plaatselijke Tabac voor een tuinman. Toevallig reageert een oude vriend. Door een simpele kijk op de dingen helpt deze vriend de schilder bij diens bezinning op zijn leven en werk. De tuinman ontpopt zich onbewust tot filosoof en psycholoog.
Het lijkt me een leuke film; een typisch Franse film eigenlijk. Het onderhouden van een moestuin is in Frankrijk nooit verdwenen. Het leeft nog volop. Dat zelfs deze gevierde kunstenaar uit Parijs de moestuin van zijn overleden ouders gaat onderhouden en dit gebruikt als manier om tot zichzelf te komen vind ik hoopgevend in deze tijd van fast-food en door de supermarkt gewassen sla.
Toegegeven, het is slechts een film, maar juist films verbeelden vaak treffend de tijdgeest. Deze film is volgens de maker Jean Becker gemaakt in de geest van Voltaire’s wijsheid ‘Il faut cultiver notre jardin’ – Men moet zijn tuin onderhouden-. Een film over de tijdgeest van nu, geïnspireerd op de tijdgeest van de 18e eeuw. Misschien toch maar eens huren, die film.
Posted in Uncategorized | Leave a comment

Ridder en heer in het verkeer

 

 

 

 

 

 

De kans dat u een kentekenplaat met deze rode letters S.M.O.M. ziet in Italie is groter dan in Nederland (foto boven). Nee, de letters staan dan ook niet voor Subsidieregeling Maatschappelijke Organisaties en Milieu maar voor Sovereign Military Order of Malta. Aan het stuur zit een echte ridder. Een ridder weliswaar zonder land maar wel met een eigen munt, postzegel, paspoort en dus ook kentekenplaat. Een Maltezer Kruisridder is meestal een medicus die de gelofte van eenvoud en nederigheid heeft afgelegd; dus op een nieuwe Ferrari zal je die kentekenplaat niet treffen. De orde is Rooms Katholiek maar de Paus staat niet aan het hoofd.
Het curieuze is dat Koningin Beatrix ook lid is; zij is Dame-Grootkruis van Eer en Devotie. In Italië zijn trouwens meer eigenaardigheden met kentekenplaten. Hoewel het niet verplicht is rijdt vrijwel iedereen met een provinciecode van twee letters aan de rechterkant van de plaat (links de bekende Europese Unie sterrencirkel en I van Italie). Er zijn drie uitzonderingen: Trente, Valle d’Aosta en Bolzano-Alto Adige (foto onder). Het gaat om autonome provincies die ook een wapen in hun schild mogen voeren.

Posted in Faits divers, Italië, Uncategorized | Leave a comment

Artemisia Gentileschi

Kijk; door het vlechtwerk van Judiths mandje lekt nog wat bloed uit de dronken kop van de onthoofde Holofernes.

We weten haast niet beter of grote kunstenaars waren uitsluitend mannen. Zo niet  de schepper van dit meesterwerk: Artemisia Gentileschi (Rome 1593-1652), zij had het in haar vingers. Ze leerde het vak in het atelier van haar vader Orazio die haar voor verdere studie toevertrouwde aan Agostino Tassi.  Als er één volk op de wereld is dat van schandalen en achterklap smult,  dan zijn het Italianen. Afgelopen tijd draaide het om Silvio Berlusconi, toen ging het om Artemisia en Tassi. Een gecompliceerde affaire leidde tot een rechtszaak. Tassi was niet alleen haar leraar maar ook minnaar en:  verkrachter. Tassi, die al eens gevangen had gezeten voor een verhouding met zijn schoonzus, had beloofd Artemisia te trouwen maar hij bleek zelf al getrouwd te zijn ook al had hij zijn vrouw wegens overspel laten ombrengen.

Italianen blijken toen ook al vergevingsgezind: de bedenkelijke reputatie van Tassi verhinderde niet dat hij Palazzo del Quirinale -de Pauselijke zomerresidentie van destijds en nu de ambtswoning van de Italiaanse president- mocht decoreren.

Ook Artemisia bleef niet van opdrachten gespeend. Vlak na de rechtszitting trouwde zij met de schilder Stiattesi, een voormalige vriend van Tassi. Deze bruidegom voerde lange tijd een homo-erotische briefwisseling met Tassi. Dat kwam allemaal boven tafel tijdens de rechtzaak. Eind goed al goed: Artemisia’s vader Orazio kwam weer op goede voet met zijn vriend Tassi. En Artemisia? Zij gebruikte de kop van haar nieuwe man als model voor Holofernes!

Judith en Holofernes van Artemisia Gentileschi is te zien in het Uffizi Museum in Florence.
Judith en Holofernes, ca. 1625
Uffizi, Florence

Posted in Italië, Kunst | Leave a comment

De tijgerin van Cremona met trompet

Een aardig gezelschapsspel voor amateurpopprofessoren: probeer eens in enkele logische stappen van een naam naar een voorwerp te praten. Bijvoorbeeld: Van ‘Cees Nooteboom’ naar ‘trompet’. Het enige juiste antwoord is: Nooteboom schreef voor Liesbeth List de tekst van ‘Gebabbel gebabbel’ op de muziek van ‘Parole, parole’ dat we kennen van Dalida en Alain Delon. Maar… de originele versie van dat nummer werd gezongen door Mina Mazzini en Alberto Lupo. Die Mina  met de bijnaam: Tigre di Cremona (Tijgerin van Cremona) moeten we hebben want zij zong het onvergetelijke ‘Se telefonando…’. Dat nummer zorgde voor een schandaaltje in 1966; de tekst was te pikant en werd gekuisd. En wie schreef de muziek voor dat prachtige lied? Juist! Ennio Morricone. Misschien wel een van de grootste componisten die Italie heeft voortgebracht. Morricone is afgestudeerd op… TROMPET; Voila! Wie het nummer beluistert, zal zich daar niet over verbazen. Mina of geen Mina, zonder trompet stelt het lied weinig voor. De componist heeft verklaard dat hij zich heeft laten inspireren door de sirenes van politieauto’s

in Marseille.

 

http://www.youtube.com/watch?v=Tcw1pwvakRk

 

 

 

 

 

 

Posted in Italië, Muziek | Leave a comment

Roma Amor

Sommige belangrijke informatie dringt nauwelijks door in Nederland. Wij weten alles over Peppi en Kokki (of over Bassie en Adriaan) maar vrijwel niets over Blasi en Totti. Francesco Totti (Rome, 27 september 1976) en Ilary Blasi (Rome 28 april 1981) vormen een stel waar de Italianen weer alles van weten. Totti  ’Het wonderkind van Rome’ (180cm 80 kilo) voetbalt als de beste (bij AS Roma, dat weten we dan weer wel ) en Blasi kan erg goed presenteren (dat weet een enkeling). Haar maten staan gedetailleerder in de annalen dan die van haar man: Altezza: 172cm, Misure: 89-64-94, Peso: 55 kg, Scarpe 38 (UE), Occhi: Azzurro, Capelli: Biondo scuro.

Totti en Blasi zijn getrouwd in de Santa Maria Aracoeli op het Capitool in Rome. Al gauw kregen ze twee lieve kindjes: Cristian (Dior!) geboren op 6 november 2005 (zie foto; echt blond) en Chanel (Coco!) 13 mei 2007. Hun maten zijn niet te achterhalen. De Totti’s zijn allemaal geboren Romeinen. Iets anders: Draai Roma om en je krijgt Amor….

Nutteloze informatie zult u wellicht denken maar bij een volgend bezoek aan Rome gaat u voor de zekerheid misschien toch maar even die kerk bezoeken op het Capitool. Dan kijken we met andere ogen naar deze schitterende wandversiering van Pietro Cavallini (1259-1330). Cavallini is natuurlijk die kunstenaar die Giotto beinvloedde en met Giotto eindigen de Middeleeuwen (het Byzantijnse) en begint de Renaissance en met de Renaissance zet de lichaamscultuur in; dan krijg je die aandacht voor mooie lijven en dan komen we vanzelf bij Totti en Blasi in Rome. Dan hebben we met deze informatie toch een streepje voor qua kunstkennis op al die andere toeristen.

http://www.youtube.com/watch?v=amHK-xV15hM&feature=related

 

 

 

 

Posted in Italië, Vakantie | Leave a comment

Toast: Op het landleven en spiritualiteit!

Kirsten Dunst speelt in Sofia Coppola’s speelfilm ‘Marie Antoinette‘  en zegt tegen haar giechelende hofvriendinnen ‘Welkom in mijn kleine dorpje! (dat ze speciaal voor haarzelf heeft laten bouwen naast Versailles, zie foto) Ik vind ‘t hier heerlijk. Een stukje hemel. Moeten we vaker doen. Heerlijk, het platteland.’ Zou haar nieuwe voorliefde voor eenvoud en landleven beter zijn doorgedrongen tot het volk, dan zou wellicht haar hoofd niet van haar romp zijn gescheiden -al zagen sommigen hierin juist een teken van decadentie…-.
Marie leest voor in het hoge gras ‘Rousseau zegt: ‘Als de mens verziekt is door een kunstmatige samenleving, wat is dan z’n natuurlijke staat? De staat van de natuur die hij heeft achtergelaten?’ Stel dat je door het bos loopt, zonder arbeid of spraak zonder onderdak…’
Een spindokter van de monarchie propageert in het paleis ‘Schijnbare soberheid moet worden aangemoedigd, maar de koningin heeft een artistiek temperament dat gevoed moet worden.’
Even later zien we Marie zingend en acterend op de planken in een decor voor een aristocratisch publiek. Ze speelt een boerin en veegt de vloer van haar nederige stulpje.
Niet alleen ‘ontdekt’ ze de dorpse idylle maar ook spiritualiteit. Voor die ontdekking zijn onze huidige champagneglazen (flute) ongeschikt. Daarin blijft de prik veel te lang hangen. Coupes dus! Daarin kan je trouwens ook veel makkelijker een aardbei dopen. En, misschien nog veel belangrijker: met je vinger over de rand draaien voor een spiritueel geluid. Marie:  ’Net zingende engelen!’
Marie Antoinette leest voor uit Rousseau.
Posted in Film, Frankrijk | Leave a comment

Calzada de Calatrava en Pedro Almodovar

Eerst de plaats bezoeken vervolgens de film zien en dan het boek lezen? Waarom niet? Een plaats bezoeken omdat een beroemdheid daar opgroeide lijkt ons dichter te brengen bij zijn karakter maar andersom kan natuurlijk ook; zeker als die plaats indruk op ons maakt. Neem Calzada de Calatrava en de trots van de plaats: de Spaanse filmregisseur  Pedro Almodovar. Almodovar kennen we natuurlijk allemaal vanwege zijn nominatie vorig jaar voor een Gouden Palm voor zijn ijzersterke en spannende  La piel que habito (‘De huid waarin ik woon’) een verfilming van het boek Mygale van de Franse schrijver Therry Jonquet. Maar wat dacht u van Calzada de Calatrava?

 

Stel u weet van niets en reist dwars door Spanje van Madrid naar Malaga of andersom. Dan ziet u op de kaart een kleine plaats: Calzada de Calatrava. U gaat op de klinkende naam af (of om het eerste van C.D.E. Calzada C.F. in actie te zien). Als u weer thuis bent wilt u vast de film zien en het boek lezen; zeer spannend allemaal.

 

Posted in Film, Spanje | Leave a comment

Involtino

Mocht u ooit in een quiz belanden en men vraagt: ‘Welke Italiaanse filmregisseur werd door zijn vrouw ‘Involtino’ (runderrolletje) genoemd?’ Druk dan meteen op de knop en geeft het juiste antwoord: ‘Carlo Ponti!’

Die vrouw moet Sofia Loren zijn. Zij schreef ooit het kookboek ´In cucina con amore’ (echt waar! niet alleen geposeerd voor de omslag) dat in Nederland in 1971 onder de titel ´Koken con amore´werd verspreid door de inmiddels verdwenen supermarkt ‘De Gruyter’. Het boek is alleen nog antiquarisch te verkrijgen en is door de vele foto’s van Wolf Soldati een begerenswaardig collectorsitem en nog bruikbaar als kookboek ook. Ze schreef het boek tijdens haar zwangerschap (zoon Carlo junior). Ze vond haar boek een grotere prestatie dan al haar acteerwerk bij elkaar. Het grote publiek in Nederland, dat niet veel meer kende dan macaroni met boter en suiker (pizzeria’s waren er nog niet), kwam door haar kookboek voor het eerst in aanraking met de Italiaanse keuken.

Loren verbond aan iedereen die ze kende een gerecht. Haar man ging dus door voor een soort Blinde Vink. Maar dan gemaakt van een platgeklopt runderlapje dat samen is opgerold met een plak Mortadella met een prikker er dwars door heen.

(Eerst bakken in olijfolie waarin een teen knoflook is gefruit, afblussen met witte wijn en dan tomaten, peper en zout toevoegen en een uurtje laten pruttelen. Tot slot basilicum toevoegen.

Posted in Eten, Film, Italië | Leave a comment